Ngā Ratonga Tūāpapa o te Moutere o Man o Dixcart
He aratohu poto tēnei mō ngā ratonga e whakaratohia ana e Dixcart Management (IOM) Ltd e pā ana ki te whakatūnga me te whakahaere i ngā Tūāpapa. Kāore i te katoa ngā mōhiohio nei, ā, he whakaaro anō tō ia take; nō reira, kaua tēnei tuhinga e kiia he tohutohu, ā, ka tūtohu mātou kia whakapā atu koe mā te whakamahi i ngā taipitopito kei te whārangi whakamutunga, kia kōrero rānei ki tō kaitohutohu ngaio i te tuatahi.
He aha te Kaupapa?
He ranunga o ngā āhuatanga o ngā hinonga umanga me ngā waka tiaki te Isle of Man Foundation. He hinonga ture te Foundation i whakatūria hei painga mō ngā Kaiwhiwhi Painga, mō ngā momo Kaiwhiwhi Painga rānei, hei whakatutuki rānei i tētahi kaupapa/Whāinga motuhake. Ko ētahi o ngā āhuatanga tino nui ko:
- Tangata Ture Motuhake – He mea nui, kei te Tūāpapa te mana ki te whakauru ki tētahi kirimana, ki te pupuri whenua, me te whakahaere i ngā mahi ture i runga i tōna ake mana.
- Te wehenga – Ka wehea rawatia ngā rawa o te Kaihanga me ngā rawa i whakatapua ina whiwhi te Tūāpapa i te taitara ture.
- täwariwari – Ka taea e te Tūāpapa te whakarerekē i ngā hiahia o ngā Taonga, i runga anō i ana tuhinga ture.
- Taeahatanga Taea – Nā te āhua ture, ko te Kaupapa te kawenga mō āna mahi, ā, ko ngā rawa o te Kaupapa anake te kawenga.
- mau tonu – Ko te roanga o te oranga o te Tūāpapa e herea ana e ana tuhinga ā-ture anake, ā, e wātea ana ki te whakatutuki i ana Whāinga mō te roa e hiahiatia ana.
- Taake – Hei hinonga ture, he kainoho tāke te Foundation i te Moutere o Man, ā, ka taea e ia te whai hua mai i te pūnaha tāke ataahua o Manx.
Ngā Rōpū Matua o te Tūāpapa
| kaiwhakatū | Ko te tangata nāna i tohutohu tuatahi te whare whakahaere, ā, nāna hoki i whakaae ki ngā whāinga a te Tūāpapa. |
| Kaiwhakatapu | Ko tētahi atu tangata ehara i te Kaihanga e whakatapua ana ngā rawa ki te Tūāpapa. |
| Nga Mema Kaunihera | Ka whakahaerehia te Tūāpapa e ngā Mema Kaunihera i runga anō i ngā Ture me ngā Tikanga a te Tūāpapa. Me kotahi te Mema Kaunihera, neke atu i te 18 tau te pakeke, he hinengaro pai, ā, kāore anō kia whakakorea. Ka taea e ngā mema Kaunihera te noho hei tangata tūturu, hei rōpū whakahaere rānei, pērā i a Dixcart. |
| Kaihoko Rēhita | Me whai Ākena Rēhita ngā Tūāpapa katoa hei whakarite kia tika te tuhi me te pupuri i ngā mōhiohio Tūāpapa kia tutuki ai ngā herenga ture. |
| Āpiha kua Whakaingoatia | Ngā Āpiha Kua Whakaingoatia e hiahiatia ana i raro i te Ture Mana Pupuri Hua 2017. |
| Tuhinga o mua | Mena he kaupapa kore-aroha te whāinga o tētahi turanga, me whai Kaiwhakamana te turanga. Mā tēnei tangata e whakarite kia mahi ngā Mema Kaunihera i runga anō i te Tikanga me ngā Ture, ā, kia pai ai hoki mō te turanga. |
| Kairangi | Ka taea te whakarite i tētahi tangata, i tētahi rōpū rānei o ngā Kaiwhiwhi i roto i te Taputapu me ngā Ture, ka taea e rātou te whai hua mai i ngā hua o te Kaupapa. |
Ngā whakamahinga noa o ngā Tūāpapa
- Kaitiaki Ngaio: Ka taea te whakatū i tētahi Tūāpapa hei Kaitiaki, he rite tonu ki tētahi Kamupene Kaitiaki Tūmataiti e whakarato ana i ngā painga o tētahi Kaitiaki Ngaio.
- Parenga Rawa: Nā te āhua ture o te Tūāpapa, he taitara ture tōna ki tētahi whenua kua whakatapua ki a ia. Nā te mea he tino uaua ki te wero i te arai o te umanga, ka taea te whakamahi i ngā Tūāpapa hei ārai i ngā rawa me ngā nama.
- Ngā Kaupapa Atawhai: Ka taea e ngā turanga te whakamahi hei waka atawhai (e whai wāhi kaha ana) me ngā waka atawhai kāore e mahi ana (e whai wāhi kore ana). Kāore e taea te whakarerekē i ngā Kaupapa o te Tūranga Aroha Katoa ki te kore e whai wāhi ki te atawhai.
- Te Whakamahere Tauranga: Hei waka whakauru kāore e hono ana ki ngā hea, ka taea e te Tūāpapa te whakarato i tētahi hanganga hei whakahaere tonu i ngā mahi a te Kaihanga i tōna oranga katoa, ahakoa he pakihi, he mahi atawhai rānei.
- Te Whakamahere Whenua me te Whakahaere Taonga: Ka taea e ngā turanga te noho hei hanganga whai hua tāke mō te pupuri/whakahaere rawa (hei tauira, ngā haumitanga, ngā whenua rānei) hei painga mō te Kaiwhakaū, mō ngā Kaiwhiwhi Painga rānei. Kāore e pāngia ngā ture tuku iho ā-ture.
- Ngā Taonga Aroha me ngā Taonga Kore-Aro: Ka taea te whakauru i ngā turanga me ngā Kaupapa whakauru, ahakoa he Kaupapa Aroha, he Kaupapa Kore-Aro, ā, e wātea ana ki te whai i ngā kaupapa atawhai tangata me ngā kaupapa arumoni.
Te Whakauru i ngā Tuhinga
Me whai tuhinga ture ngā Tūāpapa o te Moutere o Man mai i te tīmatanga; kei roto i tēnei ko tētahi Taputapu Tūāpapa me tētahi Ture Tūāpapa. Ina whakaurua, ka whakaratohia e te Kai-rehita he Tiwhikete Whakauru.
Taputapu Tūāpapa
Kei roto i te Pūrongo Tūāpapa ngā taipitopito matua o te Pūrongo, tae atu ki te ingoa o te Pūrongo, e tohu ana i ngā Kaupapa (āwhina/kore āwhina, ngā mea e rua rānei) me ngā rōpū e pā ana ki te Pūrongo ina mōhiotia. E ai ki te ture, me whai Pūrongo ngā Pūrongo katoa i tuhia ki te reo Ingarihi e tutuki ana i te Ture Tūāpapa 2011 (te Ture). Kua whakaurua he kape o tēnei tuhinga ki roto i te puka tono i tukuna ki te Kai-Rehita.
Ture Ture
Kua whakaritea tēnei tuhinga kia rite ki ngā Whāinga me ngā whakaritenga tukanga takitahi o te Tūāpapa. He whakaritenga ture ngā Ture Tūāpapa i raro i te Ture, ā, he rite tonu te mahi ki ngā Ture Whakahaere o tētahi Kamupene Iti.
Mā ngā Ture o te Tūāpapa e tohutohu te tikanga me te āhua o ngā whakatikatika ki ngā wāhanga matua o te Tūāpapa me ngā whakatūnga nui, pērā i ngā Mema Kaunihera, te Ākena Rēhita me te Kaiwhakamana. Ahakoa kāore te Tūāpapa e hiahia kia whakatapua i te tīmatanga, me whakamārama ngā Ture i ngā whakatapua katoa me te whakarite me pēhea te tohatoha i ōna rawa, tae atu ki ngā Kaiwhiwhi Painga/Ngā Akomanga Kaiwhiwhi Painga e tika ana me ētahi atu mea. Ka taea te tuhi i ngā Ture ki tētahi reo, engari me tuku he kape Ingarihi ki te Ākena Rēhita, ā, me pupuri e ia.
Taake
Ko te Moutere o te Tangata e kiia ana ko Aa3 te pumau, a, he tiakitanga Karauna motuhake. I roto i era atu mea, ko nga kamupene kua rehitatia a Manx e whai hua ana mai i te Kawanatanga ratarata pakihi me te taake takoha takoha a rohe.
Ko nga utu matua mo te taake ko:
- 0% Taake Taake
- 0% Taake Putea Putea
- 0% Taake Taonga
- 0% Taake Pupuri mo nga Taake
Ka taea hoki e ngā hinonga o te Moutere o Man te rēhita mō te GST, ā, kei raro i te pūnaha GST a te UK ngā pakihi o te Moutere o Man.
Hei taapiri ki te whakarato i te whaihua mo te whakahaere rawa, kei te Motu ano te noho muna ki te hunga whaiwhakauru, kei te tutuki tonu i a ratau nga paerewa ture ture o te ao; te whakawhiwhi ki a ia hei waahi i runga i te raarangi maamaa OECD, ko te tikanga kaore i kiia he taunga taake.
Ngā Mema Kaunihera Ngaio
He maha ngā painga o te whakatū i tētahi Mema Kaunihera Ngaio, pērā i a Dixcart Management (IOM) Ltd, hei whakahaere me te whakahaere i tō Tūāpapa. Kua whakamāramahia e mātou ētahi o ngā take tino nui i raro nei:
- Korekoretanga: Hei Mema Kaunihera Ngaio, ka mahi tonu mātou me te kore whakaaro nui.
- Matauranga Hangarau: He tino mātau tā mātou tīma tohunga whai tohu, whai wheako hoki ki ngā kaupapa Tūāpapa me te maha atu o ngā mara.
- Te haere tonu: Ka taea e tātou te mahi mō te roa e hiahiatia ana, ā, kāore e pāngia e ngā raruraru pēnei i te ngaronga o te kaha.
- Te Whakakore i te Taumahatanga: Te whakamama i ngā kawenga mō te tuku pūrongo, te whakahaere me te whakahaere i ngā mahi a te hunga e arohaina ana.
- Whakarite: Hei Kaitiaki Ngaio, kua raihanahia, kua whakahaeretia hoki a Dixcart Management (IOM) Ltd e te Mana Ratonga Pūtea o te Moutere o Man.
- Nga Mahi Pai: Ka whakatutukihia ngā mahi i ngā wā katoa me te ngākau nui, ā, ka rite hoki ki ngā tikanga pai rawa atu o te wā.
Me aha a muri ake
Mena kāore anō kia mahia e koe, ka tūtohu mātou kia rapu tohutohu tāke mai i tētahi kaitohutohu whai tohu; ko tō kaikaute pea tēnei, ko tō kaitohutohu ture, ko tō kaitohutohu pūtea rānei. Mena kāore he whanaungatanga āu ki tētahi kaitohutohu pēnei i tēnei wā, kaua e manukanuka, he mahi tahi tonu tā mātou me ngā tohunga o te ao katoa, ā, ka taea e mātou te tohutohu i a koe ki te huarahi tika.
Kia whai koe i ngā tohutohu tika, ā, kia mōhio ai koe kei te hiahia koe ki te whakatū i tētahi Isle of Man Foundation, ki te whakatū rānei i a Dixcart hei Mema Kaunihera, tera ētahi mea ka hiahiatia e mātou.
Hei whakaoti i tā mātou mahi tirotiro tika, me te whakauru wawe i a koe ki te mahi i te wā e taea ai, me whai tuhinga pēnei i:
- Te tohu o te tuakiri
- Tuhinga o mua
- Pūtake o te taonga/pūtea
- Ngā mōhiohio tohutoro taake
Tērā pea ka tono mātou i ētahi atu kōrero i a koe e tono ana.
Te mahi tahi me te Dixcart
I Dixcart, kua neke atu i te 45 tau mātou e whakarato ana i ngā Ratonga me te Arataki mō ngā Kamupene me ngā Tarahiti; e āwhina ana i ngā kiritaki ki te hanganga whai hua me te whakahaere pai o ngā Tarahiti, ngā Tūāpapa me ngā Kamupene e hāngai ana ki ā rātou ake whāinga.
He tohunga ngaio ā mātou tohunga me ngā kaimahi matua, ā, he nui hoki ō rātou wheako; ko te tikanga tēnei kei a mātou te tūranga pai ki te tautoko me te kawe i ngā kawenga mō ngā tūranga rerekē, tae atu ki te mahi hei Mema Kaunihera, me te whakarato ratonga tohutohu motuhake mēnā e tika ana.
Kua whakawhanakehia e mātou he whānuitanga o ngā ratonga, tae atu ki te whakarato i te whakahaere katoa o te Tūāpapa me ngā ratonga Mema Kaunihera ki ngā Tūāpapa o Isle of Man.
Mai i te whakamahere me te tuku tohutohu ki te whakahaere i ia rā o te Tūāpapa me te whakatau i ngā take, ka taea e mātou te tautoko i ō whāinga i ia wāhanga.
Haere i roto i te Touch
Mena kei te hiahia koe i ētahi atu kōrero e pā ana ki te whakaurunga, te whakahaere, te whakarato rānei i ngā ratonga Mema Kaunihera ngaio mō tētahi Isle of Man Foundation, tēnā whakapā mai ki te tīma i Dixcart: tohutohu.iom@dixcart.com.
Ko te Dixcart Management (IOM) Limited e raihanatia ana e te Motu o nga Ratonga Ratonga Moni.


